Sejm pracuje nad trzema projektami ustaw, które mogą znacząco zmienić zasady korzystania z fajerwerków w Polsce. Propozycje różnią się zakresem ograniczeń. Projekt Lewicy daje samorządom prawo decydowania o używaniu pirotechniki na ich terenie. Koalicja Obywatelska chce zakazać używania fajerwerków klasy F3, natomiast projekt obywatelski rozszerza zakaz na klasy F3 i F2.
Czy fajerwerki rzeczywiście szkodzą zwierzętom?
Nowe przepisy mają na celu ochronę zwierząt przed hałasem. Jednak badania i dane z monitoringu wskazują, że problem nie jest jednoznaczny. Magdalena Rytel-Kuc, prezes Fundacji Rozwoju i Edukacji Pirotechnicznej, zauważa, że liczba zaginionych zwierząt w okresie sylwestrowym nie wzrasta znacząco. Badania z Czech dowodzą, że wpływ fajerwerków na ptaki jest minimalny, a burze powodują u zwierząt większy stres niż huk pirotechniki.
Wpływ zakazu na branżę pirotechniczną
W Polsce działa około 25 tysięcy firm zajmujących się pirotechniką, które zatrudniają ponad 35 tysięcy osób. Branża generuje roczne obroty na poziomie 700 milionów złotych. Przedstawiciele sektora podkreślają, że większość produktów spełnia normy bezpieczeństwa, co potwierdziły badania UOKiK. Wprowadzenie zakazu może jednak wpłynąć negatywnie na kondycję tego sektora.
Kompromisowe rozwiązania
Branża pirotechniczna proponuje kompromisy, takie jak tworzenie stref wolnych od fajerwerków w okolicach szpitali, schronisk dla zwierząt czy parków narodowych. Takie podejście działa już w Niemczech. Ważne jest jednak, aby proces legislacyjny obejmował rzetelne konsultacje społeczne.
Alternatywy dla fajerwerków
Część zwolenników zakazu wskazuje na pokazy laserowe jako alternatywę. Jednak badania Wojskowej Akademii Technicznej sugerują, że lasery są bardziej szkodliwe dla środowiska niż fajerwerki, co czyni je problematycznym zamiennikiem.
Zanieczyszczenie środowiska i zdrowotne skutki pirotechniki
Fajerwerki zanieczyszczają środowisko, uwalniając do atmosfery toksyczne związki, takie jak bar, antymon czy tytan. W okresie sylwestrowym stężenie pyłów PM10 znacząco wzrasta, co negatywnie wpływa na osoby z chorobami układu oddechowego. Warto również zauważyć, że huk wystrzałów może powodować uszkodzenia słuchu oraz PTSD u ludzi.
Społeczne poparcie dla ograniczeń
Badania pokazują, że 75% Polaków popiera wprowadzenie stref wolnych od pirotechniki. Wiele europejskich miast już wprowadziło podobne rozwiązania. Polska również zmierza w tym kierunku, choć projekty ustaw różnią się szczegółami.
Zakaz tylko dla amatorów?
Koalicja Obywatelska proponuje ograniczenie użycia fajerwerków klasy F3 przez osoby fizyczne, pozostawiając możliwość ich stosowania profesjonalistom. Rady gmin miałyby decydować o wyjątkach podczas sylwestra i Nowego Roku.
Co dalej z fajerwerkami?
Prace legislacyjne nad zakazem fajerwerków w Polsce trwają. Kluczowe będzie wypracowanie kompromisu, który pogodzi interesy branży pirotechnicznej z troską o dobrostan zwierząt oraz zdrowie i bezpieczeństwo ludzi. Proponowane zmiany mają wejść w życie od 1 stycznia 2026 roku.
