Sąd Najwyższy Filipin wydał przełomowe orzeczenie, zgodnie z którym pary jednopłciowe mogą być współwłaścicielami nieruchomości na podstawie obowiązującego Kodeksu Rodzinnego. Decyzja zapadła w sprawie dwóch kobiet, które wspólnie kupiły dom w Quezon City – na przedmieściach Manili – jeszcze w czasie trwania związku.
Sprawa trafiła do sądu po rozstaniu partnerek. Kobiety początkowo uzgodniły sprzedaż nieruchomości, a formalna właścicielka podpisała dokument potwierdzający, że druga z nich pokryła połowę kosztów zakupu oraz remontu domu. Z czasem jednak wycofała się z tej deklaracji i odmówiła sprzedaży, co skłoniło byłą partnerkę do złożenia pozwu.
Niższe instancje przeciwko powódce
Regionalny sąd pierwszej instancji oraz Sąd Apelacyjny orzekły wcześniej na niekorzyść kobiety domagającej się uznania współwłasności. Dopiero Sąd Najwyższy, w 14-stronicowym wyroku z 5 lutego, uchylił wcześniejsze decyzje. Oficjalna publikacja orzeczenia nastąpiła we wtorek.
W uzasadnieniu sędziowie wskazali, że jeśli istnieje współwłasność, każdy ze współwłaścicieli ma prawo w dowolnym momencie domagać się podziału majątku w zakresie przysługującego mu udziału. Skoro powódka wykazała rzeczywisty wkład finansowy w zakup i modernizację nieruchomości, przysługuje jej prawo do żądania podziału.
Kodeks rodzinny a związki jednopłciowe
Filipiny pozostają krajem w przeważającej mierze katolickim, a obowiązujący Kodeks Rodzinny definiuje małżeństwo jako trwały związek kobiety i mężczyzny. Jednocześnie jednak przepisy przewidują, że w przypadku wspólnego zamieszkiwania bez zawarcia małżeństwa majątek nabyty dzięki rzeczywistemu, wspólnemu wkładowi stron stanowi ich współwłasność proporcjonalnie do udziałów.
W praktyce oznacza to, że prawo dopuszcza współwłasność w relacjach nieformalnych. Jak podkreśliły media, Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten ma zastosowanie do wszystkich form wspólnego pożycia, niezależnie od płci partnerów. W przypadku braku dowodów przeciwnych przyjmuje się domniemanie równości udziałów.
Sąd wskazuje rolę ustawodawcy
W komunikacie towarzyszącym publikacji wyroku podkreślono, że choć sąd może interpretować obowiązujące przepisy, to rozwiązanie szerszych kwestii dotyczących praw par jednopłciowych należy do ustawodawcy. Sędziowie zaznaczyli, że sprawy o charakterze politycznym, moralnym i kulturowym wymagają zaangażowania parlamentu, który powinien wypracować rozwiązania równoważące różne interesy przy jednoczesnym poszanowaniu podstawowych wolności.
Tym samym orzeczenie nie oznacza wprowadzenia małżeństw jednopłciowych, ale stanowi ważny krok w kierunku praktycznej ochrony praw majątkowych osób pozostających w takich związkach.
Reakcja środowisk LGBTQ+
Organizacja LGBT Pilipinas przyjęła decyzję z entuzjazmem, określając ją jako przełomowy moment w uznaniu rodzin i relacji LGBTQ+ na Filipinach. W oświadczeniu podkreślono, że wyrok tworzy istotny fundament prawny dla dalszych działań na rzecz pełniejszego uznania związków jednopłciowych oraz wzmocnienia ochrony antydyskryminacyjnej.
Zdaniem aktywistów to zwycięstwo nie tylko dla społeczności LGBTQ+, lecz także dla zasad sprawiedliwości i równego traktowania w całym społeczeństwie.
Orzeczenie Sądu Najwyższego może stać się punktem odniesienia w kolejnych sprawach dotyczących praw majątkowych par jednopłciowych. Choć nie zmienia definicji małżeństwa w filipińskim prawie, wyraźnie potwierdza, że wkład finansowy i realne współdziałanie w ramach związku zasługują na ochronę — niezależnie od płci partnerów.
