Izrael przeprowadził ponad 350 nalotów powietrznych i ataków morskich na cele w Syrii, odkąd Baszar al-Asad został obalony. W wyniku tych działań zniszczono około 80 procent zdolności wojskowych Syrii. W tym artykule analizujemy przyczyny, cele oraz konsekwencje tych działań, z uwzględnieniem kluczowych strategicznych posunięć Izraela w regionie.
Dlaczego Izrael zaatakował armię Asada?
Premier Izraela, Benjamin Netanjahu, ogłosił, że zatwierdził bombardowania syryjskich zdolności wojskowych, aby zapobiec przejęciu ich przez ugrupowania dżihadystyczne. Porównał to do brytyjskich działań w czasie II wojny światowej, kiedy to flota reżimu Vichy była niszczona, aby nie trafiła w ręce nazistów.
Giora Eiland, były szef Rady Bezpieczeństwa Narodowego Izraela, podkreślił, że jednym z głównych celów strategicznych Izraela jest uniemożliwienie przyszłemu przywódcy Syrii posiadania środków do zaatakowania Izraela. Zniszczenie infrastruktury wojskowej Syrii jest zatem kluczowym elementem tego planu.
Co oznacza kontrola nad Wzgórzami Golan?
Kontrola granic zawsze była kluczowym elementem strategii Izraela. Po masakrze 7 października znaczenie tego aspektu jeszcze wzrosło. Izrael zajął dwa nowe obszary na północnej granicy – syryjską stronę góry Hermon oraz strefę buforową oddzielającą Syrię od zajętych przez Izrael Wzgórz Golan.
Góra Hermon, dzięki swojemu strategicznemu położeniu, umożliwia kontrolowanie Syrii, Libanu i Izraela. Amos Yadlin, były szef wywiadu wojskowego Izraela, podkreślił znaczenie utrzymywania dżihadystów z dala od granic Izraela, aby uniknąć sytuacji podobnych do obecności sił specjalnych Hamasu przy granicy Strefy Gazy.
Jak Izrael zabezpiecza nowo zajęte terytoria?
Minister obrony Izraela, Israel Katz, ogłosił utworzenie nowej strefy zdemilitaryzowanej, która ma chronić przed obecnością rebeliantów dżihadystycznych. Choć szczegóły lokalizacji i wielkości tej strefy są niejasne, na terenach syryjskich rozmieszczono czołgi, żołnierzy i siły specjalne.
Pojawiły się także doniesienia o możliwym zbliżaniu się wojsk Izraela do Damaszku. Jednak izraelskie siły zbrojne zdementowały te informacje.
Czy Izrael odda zajęte terytorium?
Kontrola nad strefą buforową i górą Hermon pozostanie w rękach Izraela, dopóki nie zostanie utworzony nowy rząd w Syrii. Izrael podkreśla tymczasowy charakter tej kontroli, jednak doświadczenie pokazuje, że „tymczasowość” może oznaczać długotrwałe działania.
Wzgórza Golan, które zostały zaanektowane przez Izrael w 1981 roku, pozostają częścią terytorium Izraela. Premier Netanjahu oświadczył niedawno, że region ten będzie pozostawał pod kontrolą Izraela „na wieczność”.
Jaka jest rola rebeliantów z HTS?
Izrael uważnie monitoruje działania głównych ugrupowań rebelianckich w Syrii, w tym Hayat Tahrir al-Sham (HTS). Obawa przed możliwym sojuszem HTS z Iranem jest kluczowym elementem polityki bezpieczeństwa rządu Netanjahu.
Lider HTS, Ahmed al-Sharaa, znany również jako Mohammed al-Jolani, stwierdził, że Syria nie jest gotowa do prowadzenia wojen i nie ma takich zamiarów. Podkreślił, że głównym źródłem zagrożenia jest obecność Iranu i Hezbollah.
Dlaczego Izrael wspiera Kurdów?
Izrael od dawna wspiera syryjskich Kurdów, uznając ich za stabilizującą siłę w regionie. Minister spraw zagranicznych Izraela, Gideon Sa’ar, pochwalił Kurdów za ich odwagę w walce z Państwem Islamskim oraz wezwał tureckie grupy rebeliantów do zaprzestania ataków na Kurdów.
Wspieranie Kurdów to także element szerszej strategii Izraela, która ma na celu zwrócenie uwagi na międzynarodowe podwójne standardy w sprawie poparcia dla państwa kurdyjskiego w porównaniu z poparciem dla państwa palestyńskiego.
Jakie ryzyko niesie izraelska strategia?
Ewentualne uzbrojenie Kurdów przez Izrael mogłoby wywołać reakcję odwetową ze strony HTS i innych grup rebelianckich, które mogą to odebrać jako ingerencję w sprawy wewnętrzne Syrii.
Wsparcie dla Kurdów oraz krytyka tureckich działań z pewnością pogorszy już napięte relacje między Izraelem a Turcją. Jednak współpraca Izraela z USA w zakresie poparcia dla Kurdów pokazuje, że oba kraje są zgodne w tej kwestii.
Podsumowanie
Izraelskie działania w Syrii są częścią szerokiej strategii bezpieczeństwa i kontroli regionalnej. Zniszczenie syryjskich zdolności wojskowych, kontrola nad strategicznymi terenami oraz wsparcie dla Kurdów pokazują, że Izrael stara się zabezpieczyć swoje interesy w obliczu nowych zagrożeń. Jednocześnie te działania niosą ze sobą ryzyko eskalacji konfliktów z ugrupowaniami rebelianckimi oraz dalszego zaostrzenia relacji z Turcją i innymi krajami regionu.
