Organizacje filantropijne ogłosiły porozumienia, które mogą znacząco zmienić globalną walkę z HIV. Dzięki umowom zawartym z indyjskimi producentami farmaceutycznymi przełomowy lek profilaktyczny lenakapawir ma być dostępny w krajach rozwijających się w cenie około 40 dolarów rocznie na pacjenta. Informację podano podczas obrad Zgromadzenia Ogólnego ONZ.
Za inicjatywą stoją m.in. Unitaid, Clinton Health Access Initiative oraz Wits RHI, które zawarły umowę z Dr. Reddy’s Laboratories dotyczącą dystrybucji leku. Równolegle Fundacja Gatesów wynegocjowała osobne porozumienie z firmą Hetero. Celem jest zapewnienie szerokiego dostępu do nowoczesnej profilaktyki w państwach o ograniczonych zasobach finansowych.
Ogromna różnica w cenie
Lenakapawir jest już dostępny w Stanach Zjednoczonych, jednak jego koszt wynosi tam około 28 tysięcy dolarów rocznie na osobę. Nowe porozumienia oznaczają radykalne obniżenie ceny dla krajów o niskich i średnich dochodach, co może przełożyć się na realne zwiększenie dostępności terapii.
Lek wyróżnia się długim okresem działania — podaje się go w formie zastrzyku dwa razy w roku. Taki schemat może znacząco poprawić skuteczność profilaktyki, szczególnie w regionach, gdzie codzienne przyjmowanie tabletek bywa utrudnione z powodu barier logistycznych lub społecznych.
Szefowa UNAIDS Winnie Byanyima określiła decyzję jako „moment przełomowy”. Jej zdaniem cena 40 dolarów rocznie otwiera drogę do wykorzystania pełnego potencjału długo działających leków przeciw HIV i może przyspieszyć globalne wysiłki na rzecz ograniczenia liczby nowych zakażeń.
Wsparcie międzynarodowe
Na początku miesiąca amerykański Departament Stanu zapowiedział, że program PEPFAR rozpocznie dystrybucję lenakapawiru w krajach o wysokiej częstości zakażeń HIV. Producent leku, firma Gilead Sciences, zadeklarowała, że będzie oferować preparat programowi PEPFAR oraz Global Fund po kosztach produkcji, bez marży zysku.
Eksperci podkreślają, że połączenie niższej ceny, wsparcia międzynarodowych funduszy i uproszczonego schematu podawania może istotnie zmienić dynamikę walki z epidemią, szczególnie w Afryce Subsaharyjskiej i innych regionach najbardziej dotkniętych HIV.
Jeśli wdrożenie przebiegnie zgodnie z planem, lenakapawir może stać się jednym z kluczowych narzędzi w realizacji globalnego celu ograniczenia nowych zakażeń i poprawy dostępu do nowoczesnej profilaktyki w najbardziej potrzebujących krajach.
