W ostatnich latach wzrasta zainteresowanie badaniami nad możliwością wykorzystania znanych leków w nowych, niekonwencjonalnych zastosowaniach. Takim przypadkiem jest sildenafil, powszechnie znany jako Viagra, który poza swoimi znanymi właściwościami w leczeniu zaburzeń erekcji, wykazuje potencjał w poprawie funkcji mózgowych, co może mieć znaczenie w prewencji demencji.
CCerebralna choroba małych naczyń (cSVD) to schorzenie, które ma istotny wpływ na funkcjonowanie mózgu, prowadząc do pogorszenia przepływu krwi i rezerw mózgowych. Stan ten jest główną przyczyną udarów i demencji. Sildenafil, inhibitor fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), znany z działania rozszerzającego naczynia krwionośne, może mieć korzystne działanie na mikrokrążenie mózgowe.
Metodyka badania
Badanie OxHARP (Oxford Haemodynamic Adaptation to Reduce Pulsatility) było randomizowanym, podwójnie ślepym, kontrolowanym placebo, trójramiennym badaniem krzyżowym. W badaniu uczestniczyło 75 pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zmianami w białej istocie mózgu (WMH), będącymi manifestacją cSVD. Pacjenci otrzymywali sildenafil (50 mg trzy razy dziennie), placebo lub cilostazol (100 mg dwa razy dziennie) przez okres trzech tygodni.
Wyniki
Wyniki badania wykazały, że sildenafil nie zmniejszył pulsacji mózgowej w porównaniu do placebo, co było głównym celem badania. Jednakże, sildenafil znacząco poprawił reaktywność naczyń mózgowych oraz perfuzję, co wskazuje na poprawę funkcji śródbłonka. Efekty te były porównywalne z działaniem cilostazolu, lecz sildenafil wykazywał lepszą tolerancję, powodując mniej skutków ubocznych, takich jak biegunka.
Wniosek
Badanie wskazuje, że sildenafil może mieć korzystne działanie na mikrokrążenie mózgowe, poprawiając reaktywność naczyń i perfuzję. Choć nie zaobserwowano redukcji pulsacji mózgowej, wyniki te sugerują, że sildenafil ma potencjał jako środek wspomagający w leczeniu cSVD i zapobieganiu demencji. Konieczne są dalsze badania kliniczne, aby potwierdzić te obserwacje i ocenić długoterminowe efekty terapeutyczne.
Autorzy badania
Badanie zostało przeprowadzone przez zespół naukowców, w skład którego wchodzili:
- Dr Will White, DPhil (Doktor Filozofii)
- Dr Nele Mertens, MD, PhD (Doktor Medycyny, Doktor Nauk)
- Dr John Claassen, MD, PhD (Doktor Medycyny, Doktor Nauk)
- Dr Alice Wilson, PhD (Doktor Nauk)
- Prof. Joanna Stevens, MD, PhD (Profesor Medycyny, Doktor Nauk)
- Prof. Charles Smith, MD, PhD (Profesor Medycyny, Doktor Nauk)
- Dr Emma Green, PhD (Doktor Nauk)
- Dr Sam Webb, DPhil (Doktor Filozofii)
Źródło: PDF z badaniem dostępny na stronie https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/CIRCRESAHA.124.324327
